ANKARA / TEKHA
Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Gergin Başlangıç
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Adalet Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçesi ile 2024 yılı kesin hesabına ilişkin sunum yaptı. Toplantıya CHP milletvekilleri, “yolsuzluk” soruşturması kapsamında görevden uzaklaştırılıp tutuklanan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve diğer belediye başkanlarının fotoğraflarının yer aldığı dövizler, hakim-savcı cübbesinin içinde bulunduğu kafesler, “İmamoğlu’na özgürlük” yazılı pankartlar ve “beyaz Toros” oyuncak arabalarla katıldı.
Grup sıralarına tokalaşmak için gelen Bakan Tunç, oyuncak arabaları işaret ederek, “Bunlar 90’lı yıllardan kalma, 90’lı yılların sembolü; o zaman siz iktidardaydınız” dedi.
Bakan Tunç ile CHP’li Kaya Arasında ‘Kadına Şiddet’ Tartışması
Sunum sırasında CHP Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, kadına yönelik şiddete dikkat çekmek için siyah mektupları Bakan Tunç’un masasına bıraktı. Bunun üzerine ikili arasında tartışma yaşandı. Tunç, “Kadına şiddet bizim kırmızı çizgimiz. Kadına karşı şiddetle mücadelede kararlıyız. Burada kadın üzerinden siyaset yapılmaz. Kadına karşı şiddetle hep birlikte mücadele edeceğiz. Kadına şiddete yönelik cezaları artıran biziz hanımefendi, siz ne yaptınız; onu söyleyin. Şov yapmayın, siyasete alet etmeyin, kadınlar üzerinden siyaset yaptırmayız size. Böyle saygısızlık olmaz” dedi.
Komisyon Başkanı Mehmet Muş’un görüşmelere ara vermesi üzerine Bakan Tunç salonu terk etti. Aranın ardından komisyon yeniden toplandı ve Tunç sunumuna devam etti.
“Hukuk Devletini Tahkim Ettik, Vesayetçi Anlayışı Tasfiye Ettik”
Son 23 yılda hukuk devleti ilkesini güçlendirdiklerini söyleyen Tunç, “Temel hak ve özgürlükleri güçlendirdik, hak arama yollarını genişlettik, yargının fiziki ve teknolojik imkanlarını geliştirdik. Anayasada yaptığımız reformlarla sistemi vesayetçi anlayıştan arındırdık, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını güçlendirdik” ifadelerini kullandı.
Milli Güvenlik Kurulu’ndan Yüksek Askeri Şura’ya, Hakimler ve Savcılar Kurulu’ndan Anayasa Mahkemesi’ne kadar pek çok kurumun yeniden yapılandırıldığını belirten Tunç, “Ülkemizin yüksek standartlı bir demokrasiye kavuşmasının mücadelesini verdik” dedi.
Yargı Reformu Stratejileri ve ‘Türkiye Yüzyılı’ Vurgusu
2005’te ceza, 2010 sonrasında ise hukuk mevzuatını oluşturan temel kanunların yenilendiğini hatırlatan Tunç, 2009, 2015 ve 2019’da açıklanan yargı reformu stratejileriyle adımların planlı şekilde atıldığını söyledi.
23 Ocak 2025’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan “Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi”ne değinen Tunç, belgenin 5 temel amaç, 45 hedef ve 264 faaliyetten oluştuğunu belirterek, “Hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi vizyonuyla hazırlandı. Hedefimiz; adaleti daha erişilebilir kılmak, yargılamaların makul sürede sonuçlanmasını sağlamak ve vatandaşlarımızın yargı hizmetlerinden memnuniyetini artırmaktır” dedi.
Yargıda 12 Milyonu Aşkın Derdest Dosya
Bakan Tunç, yargıdaki iş yüküne ilişkin şu verileri paylaştı:
- 2025 Kasım itibarıyla derdest dosya sayıları:
- Cumhuriyet başsavcılıkları: 6 milyon 68 bin 751
- İlk derece mahkemeleri: 3 milyon 935 bin
- İstinaf mahkemeleri: 1 milyon 536 bin 865
- Temyiz mahkemeleri: 469 bin 466
- Toplam: 12 milyon 10 bin 82 derdest dosya
Karara bağlanan dosya sayıları:
- 2024 Kasım itibarıyla ilk derece, istinaf ve temyizde toplam 10 milyon 960 bin 177 karar
- 2025’in aynı döneminde ise yüzde 4 artışla 11 milyon 397 bin 74 karar
Tunç, yıl sonu itibarıyla 14 milyonun üzerinde dosyada karar verileceğini öngördüklerini, bunun da derdest dosya sayısından fazla olacağını vurguladı.
Hakim-Savcı ve Personel Sayısında Artış
2002’de 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayısının 25 bin 452’ye yükseltildiğini, kadın hakim ve savcı sayısının ise 1847’den 9 bin 813’e çıkarıldığını aktaran Tunç, “OECD raporuna göre 2014’ten bu yana kadın hakim oranını en çok artıran ülkeyiz” dedi.
Aynı dönemde yargı personeli sayısının 51 bin 681’den 179 bin 440’a çıktığını, önümüzdeki dönemde alınması planlanan 20 bin yeni personelin ilk 5 binine yönelik sınav sürecinin devam ettiğini söyledi.
UYAP, e-Tebligat ve Dijital Yargı Uygulamaları
Tunç, yargının teknolojik altyapısına ilişkin de bilgi verdi:
- UYAP’ta 60 kurum ve 200 farklı entegrasyon sağlandı, savcılık ve mahkemeler bilgi ve belgelere saniyeler içinde erişebiliyor.
- İcra ve iflas dairelerinin satış işlemleri sisteme taşındı; vatandaş ve avukatların e-Devlet ve e-İmza ile dava açabilmesinin önü açıldı.
- Yeni Adli Sicil Bilgi Sistemi ile e-Devlet üzerinden silme ve düzeltme başvurusu ve 43 yabancı dilde adli sicil belgesi alınabiliyor.
- Avukatlara dosya ve duruşmalarını mobil cihazlar üzerinden anlık takip etme imkanı verildi.
- SEGBİS ve e-Duruşma uygulamaları kapsamında 2013’ten bu yana 7 milyonun üzerinde SEGBİS görüşmesi, 2020’den bu yana ise 4 milyonun üzerinde e-Duruşma yapıldı.
- 2019’dan bu yana zorunlu e-Tebligat sistemiyle 330 milyon e-tebligat gönderildi.
Alternatif Uyuşmazlık Çözümleri ve Bütçe Rakamı
İhtiyari arabuluculuk kapsamında 2013’ten bu yana 3 milyon 558 bin dosyanın çözüme kavuştuğunu belirten Tunç, Adalet Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçe teklifinin 389 milyar 560 milyon lira olduğunu açıkladı.
Komisyon toplantısı, Bakan Tunç’un sunumunun ardından milletvekillerinin bütçe üzerindeki değerlendirmeleriyle devam ediyor.
News
